TL’nin 6 aylık değer kaybı yüzde 21

Türk Lirası yılın birinci yarısını yanlış enflasyon ve para siyaseti nedeniyle savunmasız geçirdi ve emsal ülke para ünitelerine nazaran çok daha süratli bedel kaybetti. Geçen yıl aralık ayında 18.36 liralık tarihi doruğun akabinde uygulamaya konan Kur Muhafazalı Mevduat (KKM) sistemi dövize talebi dizginlese de TL’nin bedel kaybı önlenemedi.

Sözcü’den Mehtap Özcan Ertürk’ün haberine nazaran TL dolar karşısında yılın birinci yarısını yüzde 21 paha kaybı ile tamamladı. Yılın birinci süreç günü olan 3 Ocak’ta güne 13.4532 liradan başlayan dolar dün haziran ayı enflasyon oranlarının açıklanmasıyla 16.8372 lirayı test etti.

İKİNCİ YARI DA BELİRSİZ

Ekonomistlere nazaran, iktisat idaresinin Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın ‘Faiz sebep, enflasyon neticedir’ savını doğrulamak ismine günü kurtarmak için aldıkları kararlar yılın geri kalanında da TL için umut vadetmiyor. Merkez Bankası’nın (TCMB) siyaset faizini yüzde 78’i aşan enflasyona karşın yüzde 14’te tutuyor olması, yani TL’nin son derece yüksek negatif getirisi dövize talebi artırıyor. TCMB’den BDDK’ya kadar kur ataklarını önlemek ismine atılan her adım; faizin temel araç olduğu, genel kabul görmüş iktisat siyasetlerine (Ortadoks) dönme konusunda umutları da tüketti.

EN BÜYÜK SORUN CARİ AÇIK

Eylül 2021’de faiz indirimi ile başlayan ‘Yeni İktisat Model’i uygulamasında emel dış ticaret açığını ve beraberinde enflasyonu düşürmekti. Sonuçta tabiatıyla düşeceği söylenen enflasyon 24 yılın en yüksek düzeyine çıkarken, 6 aylık dış ticaret açığı geçen yılın birebir periyodunda yüzde 142.5 artışla 51.4 milyar dolara ulaştı. İstanbul Analytics dün yayınladığı raporunda, “Türkiye’yi bekleyen en büyük meselelerden biri önümüzdeki 12 ayda 40-50 milyar dolar ortasında seyretmesi beklenen cari açık. Bu devirde turizm gelirleri en azamisinden 30 milyar dolara varır. Yani, yaz aylarında dahi cari istikrar artıya dönmez, TL üstündeki
baskılar devam eder” dedi.

Borsa dolar bazında tabanı gösteriyor

Borsa İstanbul ise yıl boyunca TL bazında rekorlar kırarken, dolar bazında bakıldığında görülen ucuzluk dikkat alımlı düzeylere geldi. BIST-100 endeksi yılın birinci yarısında yüzde 29.5 getiri sağladı. Lakin bu altı ayda endeks dolar bazında yüzde 2.5 kayıpla 144.19 dolara geriledi. Endeksin dolar bazlı kıymeti 2021 yılı başında şse 198 dolar düzeyindeydi. Borsada yabancı çıkışı yılbaşından bu yana 24 Haziran ile biten hafta prestijiyle 3.3 milyar dolara ulaşırken, mahallî yatırımcıların talebi düşük faiz siyaseti nedeniyle güçlü seyretti. Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü 1.55 kayıpla 2.405 puandan tamamladı.